Түркістанда жол инфрақұрылымын дамыту өңір экономикасының өсуіне серпін береді

Түркістан облысында жол-көлік инфрақұрылымын жаңғырту экономиканы дамытудың маңызды бағыттарының біріне айналды. Автомобиль жолдарының сапасын арттыру, елді мекендер арасындағы көлік қатынасын жақсарту және транзиттік әлеуетті тиімді пайдалану өңірдің инвестициялық тартымдылығын күшейтіп, кәсіпкерлік пен сауда байланыстарының дамуына мүмкіндік береді. Осыған байланысты облыста жолдарды салу, қайта жаңарту және жөндеу жұмыстары жүйелі түрде жүргізіліп келеді.

Түркістан облысы әкімі аппаратының апталық мәжілісінде автомобиль жолдары саласындағы атқарылып жатқан жұмыстар мен алдағы міндеттер талқыланды. Облыс әкімі Нұралхан Көшеров жауапты басқармалар мен аудан, қала әкімдеріне жол құрылысы нысандарындағы жұмыстарды жеделдетуді, мердігерлердің жауапкершілігін арттыруды және орындалған жұмыстардың сапасын қатаң бақылауды тапсырды.

Жол сапасы – халықтың күнделікті тұрмысымен қатар, өңір экономикасының тұрақты дамуына тікелей әсер ететін фактор. Сапалы жол ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу кәсіпорындарына, сауда орындарына және ішкі нарыққа уақытылы жеткізуге мүмкіндік береді. Сонымен бірге өндіріс орындарының шикізат пен дайын өнімді тасымалдау шығынын азайтып, кәсіпкерлердің бәсекеге қабілеттілігін арттырады.

Қазіргі таңда облыста автомобиль жолдарының жалпы ұзындығы 17 692 шақырымды құрайды. Оның ішінде республикалық маңызы бар жолдардың 95 пайызы, жергілікті маңызы бар облыстық және аудандық жолдардың 94,8 пайызы жақсы және қанағаттанарлық жағдайда. Бұл көрсеткішті одан әрі жақсарту өңірдің көлік жүйесін дамытудағы негізгі міндеттердің бірі болып отыр.

Биыл облыста жалпы ұзындығы 1138,1 шақырым болатын 224 нысанда құрылыс және жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Оның ішінде облыстық маңызы бар жолдарда 22 нысан, аудандық маңызы бар жолдарда 18 нысан және елді мекендердегі 184 көшеде жұмыстар атқарылуда. Жыл қорытындысында 103 нысанды немесе 445,2 шақырым жолды пайдалануға беру жоспарланған.

Жол инфрақұрылымына бағытталған бұл жұмыстар өңірдің экономикалық өзін-өзі қамтамасыз етуіне де ықпал етеді. Әсіресе ауылдық елді мекендердегі жолдардың жақсаруы жергілікті кәсіпкерлердің нарыққа шығуына, ауыл шаруашылығы өнімдерін аудан және облыс орталықтарына жеткізуіне қолайлы жағдай қалыптастырады. Осы арқылы ауыл шаруашылығы, өңдеу өнеркәсібі және сауда салалары арасында тұрақты экономикалық байланыс нығаяды.

Көлік қатынасының жақсаруы жаңа инвестициялық жобаларды орналастыру үшін де маңызды. Инвестор үшін өндірістік нысанның инженерлік инфрақұрылыммен қатар, негізгі нарықтарға, теміржол тораптарына және автомобиль дәліздеріне жақын орналасуы үлкен мәнге ие. Сондықтан жол құрылысына салынған инвестиция ұзақ мерзімді перспективада жаңа өндірістердің ашылуына, жұмыс орындарының құрылуына және салық түсімдерінің артуына жағдай жасайды.

Жол сапасын арттыру мәселесі де тұрақты бақылауда. Жыл басынан бері арнайы зертханалар 532 сынама алып, талапқа сәйкес келмеген материалдар бойынша мердігерлерге 10 млн теңге айыппұл салынды. Сонымен қатар мердігер ұйымдар өз қаражаты есебінен 15 мың шаршы метр немесе 119,4 млн теңгенің асфальт жабынын қайта төседі. Бұл жұмыстар құрылыс сапасына қойылатын талаптардың күшейтіліп отырғанын көрсетеді.

Сапалы жол салу тек қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз ету емес, сонымен бірге бюджет қаражатын тиімді пайдаланудың маңызды шарты. Осыған байланысты мердігерлердің жауапкершілігін күшейту, сапасыз орындалған жұмыстарға заң аясында шара қолдану және кепілдік міндеттемелердің орындалуын бақылау жалғаса береді.

Республикалық маңызы бар жолдардың да өңір экономикасындағы орны ерекше. Түркістан облысы аумағындағы республикалық жолдардың жалпы ұзындығы 678 шақырымды құрайды. Биыл ұзындығы 128 шақырым болатын алты нысанда орташа және күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілуде.

Сонымен қатар 2026 жылы ұзындығы 104 шақырым болатын «Самара – Шымкент» халықаралық автодәлізінің екі учаскесінде орташа жөндеу жұмыстарын бастау жоспарланған. Бұл бағыт Қазақстанның ішкі өңірлерін байланыстырып қана қоймай, халықаралық транзиттік және сауда-экономикалық қатынастар үшін маңызды көлік артериясы саналады.

Осы жоба аясында жолдардың сақталуын қамтамасыз ету мақсатында алты автоматты өлшеу станциясын орнату жоспарлануда. Мұндай инфрақұрылым ауыр жүк көліктерінің қозғалысын реттеп, жол жабынының мерзімінен бұрын бұзылуының алдын алуға мүмкіндік береді.

Түркістан облысының географиялық орналасуы оның транзиттік әлеуетін арттыруға мүмкіндік береді. Облыс арқылы өтетін халықаралық және республикалық маңызы бар автожолдардың жағдайын жақсарту көрші өңірлермен және мемлекеттермен сауда байланыстарын кеңейтуге ықпал етеді. Бұл отандық тауар өндірушілердің өнімін жаңа нарықтарға шығаруына, логистикалық шығындарды азайтуына және экспорттық мүмкіндіктерін арттыруына жағдай жасайды.

Жол инфрақұрылымының дамуы туризм саласына да оң әсер етеді. Түркістан қаласына және облыстың тарихи-мәдени нысандарына келетін туристер үшін қолайлы көлік қатынасы қызмет көрсету саласының дамуына, қонақүйлер, қоғамдық тамақтану орындары, сауда және сервистік кәсіпкерліктің кеңеюіне мүмкіндік береді. Осылайша жол құрылысы экономиканың бірнеше саласының қатар дамуына негіз болады.

Жолдарды күтіп-ұстау бағытында да жүйелі жұмыстар атқарылуда. Жыл басынан бері жоспарланған шұңқырларды жөндеудің 86 пайызы орындалған. Сонымен бірге жол бойындағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету, жол таңбаларын жаңарту, жол белгілерін орнату және қысқы маусымға дайындық жұмыстары жүргізілуде.

Облыс әкімі аудан және қала әкімдеріне жол құрылысы нысандарындағы жұмыстарды жедел бастауды, мердігерлердің жауапкершілігін күшейтуді, жол бойындағы сервистік орталықтар мен санитарлық-гигиеналық тораптарды белгіленген талаптарға сәйкестендіруді тапсырды. Бұл шаралар тұрғындар мен жолаушыларға көрсетілетін қызмет сапасын арттыруға бағытталған.

Жалпы, Түркістан облысындағы жол құрылысы – тек көлік қатынасын жақсартуға бағытталған инфрақұрылымдық жұмыс емес, өңірдің экономикалық дамуын қамтамасыз ететін стратегиялық бағыт. Сапалы жол ауыл шаруашылығы мен өндірістің дамуына, ішкі нарықтағы тауар айналымының артуына, инвестиция тартуға және кәсіпкерлікті кеңейтуге мүмкіндік береді.

Алдағы кезеңде жолдардың сапасын арттыру, халықаралық көлік дәліздерін тиімді пайдалану және елді мекендердің көлік қолжетімділігін жақсарту арқылы Түркістан облысының транзиттік және өндірістік әлеуетін одан әрі күшейту көзделеді. Бұл өз кезегінде өңірдің экономикалық дербестігін нығайтып, сауда-экономикалық байланыстарын кеңейтуге және тұрақты экономикалық өсімге берік негіз қалыптастырады.