Түркістан облысы инвестициялық серпінін күшейтті: 5 айда 614,2 млрд теңге тартылып, экономиканың өсу қарқыны артты

Түркістан облысында инвестициялық ахуалды жақсарту және экономиканың тұрақты өсімін қамтамасыз ету бағытында жүйелі жұмыстар жалғасуда. Биылғы жылдың алғашқы бес айының қорытындысы өңірдің инвестициялық әлеуетінің айтарлықтай артқанын көрсетті. Осы кезеңде облыс экономикасына 614,2 млрд теңге инвестиция тартылып, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 150,5 пайыздық өсім тіркелді. Бұл көрсеткіш Түркістан облысының өндірістік, аграрлық және инфрақұрылымдық жобаларды тиімді жүзеге асырып, отандық және шетелдік инвесторлар үшін тартымды өңірге айналып келе жатқанын дәлелдейді.

2026 жылға облыс бойынша инвестиция тарту жоспары 1 трлн 783,9 млрд теңге көлемінде бекітілген. Жыл басынан бергі нәтижелер белгіленген жоспардың орындалуына берік негіз қалыптастырып отыр. Сонымен қатар өңір өткен жылы да инвестиция тартуда жоғары көрсеткіштерге қол жеткізді. Атап айтқанда, 2025 жылдың қорытындысында тікелей шетелдік инвестициялар көлемі 1 млрд 998,2 млн АҚШ долларын құрап, белгіленген жоспар төрт есеге артық орындалды. Нәтижесінде Түркістан облысы бұл көрсеткіш бойынша республикада бірінші орынға шықты. Ал биыл өңірге 499 млн АҚШ доллары көлемінде тікелей шетелдік инвестиция тарту жоспарланып отыр.

Бұл мәселелер облыс әкімі Нұралхан Көшеровтің төрағалығымен өткен аппарат мәжілісінде жан-жақты қаралды. Өңір басшысы жауапты басқармалар мен аудан, қала әкімдеріне инвесторларды тарту жұмыстарын күшейтіп, әрбір инвестициялық жобаны тұрақты бақылауда ұстауды тапсырды. Сондай-ақ инвесторларға әкімшілік кедергілерді азайту, инфрақұрылыммен қамтамасыз ету, қажетті рұқсат құжаттарын жедел рәсімдеу және мемлекеттік қолдау тетіктерін тиімді пайдалану бағытындағы жұмыстарды жүйелі ұйымдастырудың маңызын атап өтті.

Мәжілісте облыстық өнеркәсіп және индустриялық-инновациялық даму басқармасының басшысы Нұрлыбек Исаев өңірде жүзеге асырылып жатқан инвестициялық жобалардың қазіргі жай-күйі туралы баяндама жасады. Оның айтуынша, инвестициялық жобалар пулы қайта зерделеніп, экономикалық тиімділігі жоғары жобалар басымдыққа ие болды. Нәтижесінде 2026–2029 жылдар аралығында жалпы құны 2,8 трлн теңгені құрайтын 122 инвестициялық жобадан тұратын жаңа пул қалыптастырылды. Аталған жобалардың толық іске асуы нәтижесінде 17 820 жаңа жұмыс орны ашылады деп жоспарлануда.

Бұл жобалардың ішінде шетелдік инвесторлардың қатысуымен жүзеге асырылатын жобалардың үлесі де жоғары. Жалпы құны 608,9 млрд теңгені құрайтын 30 инвестициялық жоба іске асырылып жатыр. Олар толық қуатына шыққан кезде 7 799 адам тұрақты жұмыспен қамтылады. Мұндай жобалар өңірге жаңа технологиялардың келуіне, өндіріс мәдениетінің жаңаруына және экспорттық әлеуеттің артуына ықпал етеді.

Биыл жүзеге асырылатын жобалар қатарынан 369,4 млрд теңге көлеміндегі 67 инвестициялық жоба іріктелген. Оның ішінде бес айдың қорытындысында жалпы құны 42,4 млрд теңгені құрайтын 11 жоба пайдалануға берілді. Соның нәтижесінде 407 жаңа жұмыс орны құрылып, тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамтуға мүмкіндік жасалды.

Қазіргі таңда облыста бірнеше ірі өнеркәсіптік және өндірістік жоба қарқынды іске асырылуда. Созақ ауданында күкірт қышқылын өндіретін зауыттың, аффинаж өндірісінің және уран өңдеу кешенінің екінші кезеңінің құрылысы жалғасып жатыр. Бұл жобалар тау-кен металлургия саласының дамуына серпін береді.

Сонымен қатар «Южная» өнеркәсіптік алаңы іске қосылып, жаңа өндірістерді орналастыруға мүмкіндік жасалды. Түркістан қаласында тоқыма өнеркәсібін дамытуға бағытталған бірнеше жоба жүзеге асырылуда. Атап айтқанда, тоқыма фабрикасы, бояу-әрлеу фабрикасы және үйге арналған текстиль өнімдерін шығаратын кәсіпорындардың құрылысы жүргізілуде. Бұл кәсіпорындар өңірде жеңіл өнеркәсіптің дамуына және қосылған құны жоғары өнім шығаруға жол ашады.

Отырар ауданында екі мақта өңдеу зауыты салынуда. Сондай-ақ 16 роторлы иіру желісімен жабдықталған заманауи тоқыма өндірісі іске қосылады. Мақтаарал ауданында мақта мен өсімдік майын өңдейтін жаңа зауыттың құрылысы жүріп жатыр. Бұл жобалар мақта кластерін дамытуға және шикізатты терең өңдеу үлесін арттыруға мүмкіндік береді.

Ордабасы ауданында ірі қара мал сүйегінен май мен желатин компоненттерін өндіретін зауыт салынуда. Сайрам ауданында ет комбинаты, 10 мың басқа арналған бордақылау алаңы, арнайы техника құрастыру зауыты, сүт өнімдерін өндіретін кәсіпорын және Австралия технологиясына негізделген заманауи мал базарының құрылысы жүргізіліп жатыр.

Сауран ауданында сүт өнімдерін өндіру зауыты, ет комбинаты, құрама жем шығаратын кәсіпорын, тері өңдеу цехтары мен бордақылау алаңы салынуда. Арыс қаласында 50 мың басқа арналған ірі қара мал бордақылау кешені бой көтерсе, Бәйдібек ауданында жұмыртқа бағытындағы құс фабрикасы мен құрама жем өндіру зауыты іске асырылуда.

Бұл жобалардың барлығы өңірдің индустриялық әлеуетін күшейтіп қана қоймай, ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу үлесін арттыруға, импортты алмастыруға, экспорттық мүмкіндіктерді кеңейтуге және мыңдаған жаңа жұмыс орындарын құруға ықпал етеді. Сонымен қатар жаңа өндірістердің іске қосылуы шағын және орта бизнестің дамуына, логистика, қызмет көрсету және құрылыс салаларындағы экономикалық белсенділіктің артуына да оң әсерін тигізеді.

Жиын қорытындысында өңірде алдағы уақытта жүзеге асырылатын жаңа инвестициялық жобалар жан-жақты талқыланып, жауапты басқармалар мен аудан, қала әкімдеріне нақты міндеттер жүктелді. Инвестициялық саясатты тиімді жүргізу, қолайлы бизнес-ортаны қалыптастыру және ірі өндірістік жобаларды уақытылы іске асыру арқылы Түркістан облысы алдағы жылдары да ел экономикасының негізгі өсу нүктелерінің бірі болуды мақсат етіп отыр.