Түркістан облысында қала құрылысын жоспарлау жүйелі жүргізілуде: 794 елді мекен бас жоспармен қамтылған

Түркістан облысында елді мекендерді кешенді дамыту, қала құрылысы жүйесін жетілдіру және аумақтарды тиімді жоспарлау бағытындағы жұмыстар қарқынды жүргізілуде. Облыс әкімі Нұралхан Көшеровтің төрағалығымен өткен мәжілісте аудан және қалалардың бас жоспарлары мен егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларының орындалу барысы жан-жақты қаралды. Жиында өңірдің сәулет және қала құрылысы саласындағы өзекті мәселелер талқыланып, жауапты сала басшылары мен әкімдерге нақты тапсырмалар берілді.

Қала құрылысы мен аумақтық жоспарлау – өңірдің ұзақ мерзімді әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі тетіктерінің бірі. Себебі сапалы жоспарланған аумақтар инвестиция тартуға, тұрғын үй құрылысына, өндірістік аймақтардың дамуына және инфрақұрылымның тиімді орналасуына тікелей әсер етеді. Осы бағытта Түркістан облысында жүйелі жұмыстар атқарылып, 2023–2024 жылдары «Түркістан облысының аумақтарын қала құрылысын жоспарлаудың кешенді сызбасы» әзірленді. Қазіргі таңда бұл құжат мемлекеттік сараптамадан өтуде.

Бүгінде өңірдегі 801 елді мекеннің 794-і бас жоспармен қамтылған. Бұл көрсеткіш Түркістан облысында қала құрылысы саласындағы жоспарлау деңгейінің жоғары екенін көрсетеді. Қалған 7 елді мекен бойынша бас жоспарларды әзірлеу бекітілген жол картасына сәйкес кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда. Бұл ауылдық және қалалық аумақтардың теңгерімді дамуын қамтамасыз етуге бағытталған маңызды қадам болып саналады.

Жиында Түркістан қаласының жаңадан бекітілген Бас жоспарының негізгі бағыттары таныстырылды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2026 жылғы 30 сәуірдегі қаулысымен бекітілген құжатқа сәйкес, қала аумағы 22,3 мың гектарды құрайды. Бұл жоспар Түркістанның алдағы ондаған жылдардағы дамуын айқындайтын стратегиялық құжат болып табылады.

Бас жоспарға сәйкес, 2044 жылға қарай Түркістан қаласының халқы 400 мың адамға жетеді деп болжанған. Бұл демографиялық өсімге байланысты тұрғын үй құрылысы, әлеуметтік инфрақұрылым, инженерлік желілер және көлік жүйесі кеңейтіледі. Қала аумағында көпқабатты тұрғын үйлер салынатын жаңа аудандар қалыптасып, тұрғын үй қоры айтарлықтай ұлғаяды. Бұл халықтың баспанаға деген сұранысын қанағаттандыруға және өмір сүру сапасын арттыруға мүмкіндік береді.

Сонымен қатар қала экономикасын әртараптандыруға ерекше назар аударылған. Бас жоспарға сәйкес, өндірістік аймақтардың көлемі кеңейтіліп, жаңа индустриялық алаңдар қалыптастыру көзделген. Бұл шағын және орта бизнестің дамуына, жаңа кәсіпорындардың ашылуына және тұрақты жұмыс орындарының көбеюіне жағдай жасайды. Нәтижесінде Түркістан қаласы тек әкімшілік орталық емес, сонымен қатар ірі экономикалық және инвестициялық хабқа айналу бағытында дамып келеді.

Туризм саласын дамыту да бас жоспардың негізгі басымдықтарының бірі ретінде айқындалған. Түркістан қаласына келетін туристер санын жылына 5 миллион адамға дейін жеткізу жоспарланып отыр. Бұл мақсатта тарихи-мәдени нысандарды дамыту, туристік инфрақұрылымды кеңейту, қонақүй және сервис саласын жетілдіру көзделген. Туризмнің дамуы өңір экономикасына қосымша кіріс әкеліп қана қоймай, қызмет көрсету саласында жаңа жұмыс орындарын құруға ықпал етеді.

Жалпы облыс бойынша 2025–2029 жылдарға арналған жол картасы аясында 387 елді мекеннің бас жоспарларын әзірлеу және түзету жоспарланған. Оның ішінде 2025 жылы – 106, 2026 жылы – 81, 2027 жылы – 76, 2028 жылы – 65, ал 2029 жылы – 59 елді мекеннің бас жоспарларына өзгерістер енгізу көзделіп отыр. Бұл жүйелі жоспарлау өңірдің барлық аумағында инфрақұрылымдық теңгерімді дамытуды қамтамасыз етеді.

Сонымен қатар облыста егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларының орындалу барысы да қаралды. Қазіргі таңда 7 қала және халқы 5 мыңнан асатын 58 елді мекен егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларымен қамтылған. Бұл жобалар әрбір аумақтың нақты құрылыс тәртібін, инфрақұрылымдық желілердің орналасуын және жерді тиімді пайдалануды қамтамасыз етеді.

Егжей-тегжейлі жоспарлау – инвестициялық жобаларды іске асыру үшін маңызды құрал. Себебі нақты жоспарланған аумақтар кәсіпкерлер үшін қолайлы орта қалыптастырып, құрылыс пен өндіріс саласындағы жобаларды тез іске асыруға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде өңір экономикасының өсуіне және инвестициялық тартымдылықтың артуына ықпал етеді.

Жиын қорытындысында облыс әкімі Нұралхан Көшеров аудан және қала әкімдеріне жол картасында белгіленген барлық жұмыстарды уақтылы әрі сапалы орындауды тапсырды. Бас жоспарлар мен егжей-тегжейлі жоспарлау құжаттарын әзірлеу барысында сапаға ерекше мән беру қажеттігін атап өтті. Сонымен қатар цифрландыру жұмыстарын күшейту, деректерді жүйелеу және қала құрылысы саласында заманауи тәсілдерді енгізу міндеті қойылды.

Өңір басшысы тапсырмалардың орындалуын созбалаңға салған немесе жауапсыздық танытқан лауазымды тұлғаларға тиісті шаралар қолданылатынын ескертті. Бұл қала құрылысы саласындағы тәртіпті күшейтіп, жоспарлау жұмыстарын нақты нәтижеге бағыттауға мүмкіндік береді.

Жалпы алғанда, Түркістан облысында елді мекендерді бас жоспармен қамту деңгейінің 794-ке жетуі өңірдің жүйелі дамуын көрсетеді. Қала құрылысы саласындағы мұндай кешенді жұмыстар экономикалық өсімді қамтамасыз етіп, инвестиция тартуға қолайлы орта қалыптастырады. Бұл өз кезегінде өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуын жеделдетіп, халықтың өмір сүру сапасын арттыруға негіз болады.